Désiré Delano Bouterse is geboren op 13 oktober 1945 te Domburg, Suriname. 

Desi is de zoon van Desi Bouterse senior, die later een belangrijke rol speelde in de Nationale Partij Suriname van Jopie Pengel, en Wilhelmina van Gemert. Bouterse groeide op bij zijn moeder en zijn pleegvader René Getrouw, volgde de Middelbare Handelsschool in Paramaribo, en haalde een Mulo-diploma. Vervolgens werkte hij bij de afdeling transmigratie van het ministerie van Openbare Werken en Verkeer, waar hij zich bezig hield met het herhuisvesten van bosnegers die moesten wijken voor het Prof. Dr. Ir. W.J. van Blommesteinmeer.

Desi is een voormalig militair sportinstructeur, couppleger, legerleider en partijleider in Suriname en politicus voor de NDP. 

Als tiener ontmoette hij Ingrid Figueira. In 1968 ging haar familie naar Nederland, en Bouterse vertrok daarop eveneens naar Nederland. Hij kwam in Dordrecht terecht, waar hij werkte op de boekhouding van de Lips-sleutelfabriek. Voor de door hem vurig gewenste opleiding aan de Sportacademie was zijn Mulo-diploma onvoldoende. Hij vervulde zijn militaire dienstplicht, en tekende vervolgens bij om zich tot onderofficier te laten opleiden aan de Koninklijke Militaire School te Weert. Bouterse blonk uit in sport en was de beste speler van het Nederlandse Militaire Basketbalteam. Hij werd sportinstructeur, en woonde achtereenvolgens in Havelterberg en Steenwijk.

In 1970 trouwde hij met Ingrid Figueira. Ze zouden twee kinderen krijgen, Peggy en Dino. Het echtpaar vertrok naar de militaire basis Seedorf in Duitsland. Bouterse verkocht er seksblaadjes, en gaf gymnastiekles aan vrouwen om wat bij te verdienen. In november 1974 deden militairen uit Seedorf, onder wie Bouterse, mee aan de televisie-actie 'Geven voor Leven'. Het gezin keerde op 11 november 1975 terug naar Suriname, vlak voor de onafhankelijkheid. Bouterse zou gaan helpen met de opbouw van het Nationale Leger van Suriname. In 1979 werd hij door Roy Horb gevraagd voorzitter te worden van een nieuwe militaire vakbond. Vervolgens vroeg Horb hem om de leiding op zich te nemen van een uit te voeren staatsgreep. Die staatsgreep pleegden Bouterse en Horb met 14 collega-sergeants op 25 februari 1980.

Bouterse's naam is zowel verbonden aan de militaire machtsovername die Suriname heeft beheerst van 1980 tot begin jaren 1990, als met de Binnenlandse Oorlog, de Decembermoorden (1982), en gebeurtenissen in het bosnegerdorp Moiwana in 1986; die laatste vloeiden voort uit de strijd met het rebellerende Junglecommando onder aanvoering van Ronnie Brunswijk. Daarna werd hij meermalen beticht van betrokkenheid bij drugstransporten. Voor zijn betrokkenheid bij de drugshandel is hij in Nederland bij verstek tot 11 jaar gevangenisstraf veroordeeld. Ook zijn zoon Dino wordt verdacht van actieve betrokkenheid bij de internationale drugshandel.

Na de terugkeer van een gekozen burgerregering (achtereenvolgens Ronald Venetiaan, Jules Wijdenbosch en opnieuw Venetiaan), trachtte Bouterse via democratische weg aan de macht te komen. Zijn NDP-stroman Wijdenbosch week echter af van de door Bouterse bepaalde koers en ging zijn eigen weg. De invloed achter de schermen op de Surinaamse politiek en samenleving van Bouterse, die in de volksmond Bouta wordt genoemd, bleef intussen zeer aanzienlijk. In mei 2000 werd hij als voorzitter van de NDP in het parlement gekozen. Bouterse hangt nog steeds een proces boven het hoofd wegens de Decembermoorden. Verwacht wordt dat hij in mei 2005 een gooi zal doen naar het presidentschap van Suriname. Mogelijk speelt bij zijn ambities een rol dat hij als president immuun zal zijn voor strafvervolging.

Desi Bouterse was de leider van een groep van 16 ontevreden sergeanten uit het Nationale Leger. tegenwoordig is hij politiek leider van de politieke partij NDP (Nationale Democratische Partij). Hij mag in Suriname en Nederland bij sommige mensen van de bevolking ondanks al het gebeurde in de geschiedenis nog op veel sympathie rekenen. Dit zijn vooral groepen mensen die er een antikoloniale en anti-Nederlandse gedachtegang erop na houden. Bouterse wordt verantwoordelijk gehouden voor de 'Decembermoorden' in 1982 waarbij een aantal bekende Surinamers de dood vinden. Hij is in Nederland bij verstek veroordeeld tot 11 jaar gevangenisstraf wegens drugszaken. Eventueel presidentschap zou hem onschendbaar maken.

De Megacombinatie (MC) van oud-bevelhebber Desi Bouterse heeft 25 mei 2010 een klinkende overwinning behaald bij de parlementsverkiezingen in Suriname. Naar verwachting komt de partijcombinatie uit op 24 zetels en blijft het Nieuw Front van president Ronald Venetiaan steken op circa 14 zetels. Hoewel om 1 uur vannacht Surinaamse tijd ...(6 uur Nederland) nog niet alle stemmen waren geteld, was duidelijk dat de MC als grote winnaar uit de bus is gekomen. Voor een absolute meerderheid in De Nationale Assemblee (DNA) zijn minimaal 26 zetels nodig. Mocht de MC na het tellen van alle stemmen alsnog de absolute meerderheid halen, dan kunnen Bouterse en de zijnen zonder hulp van andere partijen een regering vormen. De president wordt echter gekozen met tweederde meerderheid in de DNA. Als die niet wordt gehaald, beslist de Verenigde Volksvergadering (VVV) - de honderden gekozen vertegenwoordigers van de tien districten in Suriname - met een gewone meerderheid.

De Mega Combinatie heeft vooral geprofiteerd van de overwegend jonge kiezers. Zij weigeren 'in de achteruitkijkspiegel te kijken' . Voor hen zijn de door Bouterse en zijn vrienden gepleegde Decembermoorden verleden tijd. Het gevaar bestaat dat Bouterse zijn positie op de achtergrond zal gebruiken om het proces tegen hem en zijn 21 medeverdachten te stoppen. Dat kan door het oprekken van de huidige Amnestiewet. Grote vraag is of de MC erin slaagt een stabiele regering te vormen die het vertrouwen geniet van ondernemers en buitenlandse investeerders.

Het Surinaams parlement kiest op 19 juli 2010 Desi Bouterse tot president. Bouterse kreeg ook steun van zijn oude rivalen Ronny Brunswijk (A-combinatie) en Paul Somohardjo (Volksalliantie). Hij kreeg met 36 van de 51 stemmen een meerderheid in het parlement, de Nationale Assemblee, achter zich. Uiteindelijk kwam de lang gekoesterde droom van Bouterse democratisch te worden verkozen toch nog uit, doordat de Volksalliantie van Somohardjo besloot toe te treden tot de nieuwe regering. In ruil voor de zes stemmen van de partij van Somohardjo in het parlement, krijgt de Volksalliantie drie van de vijftien ministersposten.

Desi Bouterse kan betiteld worden als de meest omstreden figuur uit de Surinaamse geschiedenis.