|
Cornelis
Gerard Anton de Kom werd geboren op
22 februari 1898 in
Paramaribo, Suriname. Anton
de Kom stierf zoals vele
anderen, in Neuengamme
Duitsland, op 24 april
1945.

Anton
was de pionier van het
wetenschappelijk
socialisme in Suriname. Anton
de Kom vertrok in 1920
naar Nederland. Hij
ontplooide zich als
schrijver en spreker van
organisaties als
Ínternationale rode
hulp', 'de liga tegen
het imperialisme en
'koloniale
onafhankelijkheid'. In
Nederland werkte Anton
zich op van boekhouder
tot assistent
accountant, maar werd in
1931 ontslagen, omdat
hij volgens zijn
werkgever teveel
politieke belangstelling
had.
In
1934 schreef Anton het
boek 'Wij
slaven van Suriname',
waarin hij de
geschiedenis van en de
strijd tegen slavernij
beschrijft.
Anton
de Kom was een
verzetsstrijder (vrijheidsstrijder)
en mensenrechtenactivist
die zich in de Tweede
Wereldoorlog in
Nederland inzette voor
vrijheid en democratie.
Ook was hij
revolutionair
en nationalist. Anton
stond ook wel bekend als
'Adek' (zijn naam
afgekort).
In
Suriname is de
universiteit naar hem
vernoemd en Paramaribo
kent een straat met zijn
naam. Ook Amsterdam
heeft een Anton de
Komplein, waar eindelijk
61 jaar na zijn dood, 24
april 2006 een groot
standbeeld van hem komt
te staan. Het monument
is gemaakt door Jikke
van Loon. Een waardig
monument waar jaarlijks
de
herdenking
van deze verzetsheld
gehouden kan worden.
Anton
de Kom was actief in de
arbeidersbeweging, eerst
in Nederland waar hij
werkte als
vertegenwoordiger in
koffie en tabak, vanaf
de jaren dertig ook in
Suriname. Beïnvloed
door vrijheidsstrijders
en nationalisten uit
Indonesië, verdiepte
Anton zich in de
koloniale geschiedenis
van Suriname.
Toen
hij in 1933 terugkeerde
naar Suriname gonsde
zijn naam er al rond. De
overheid zag hem als
iemand die het koloniale
gezag probeerde te
ondermijnen. De
bevolking, vooral de
arbeiders, juichten zijn
komst toe. Toen hij
actief werklozen van
verschillende etnische
groepen ging
registreren, trad het
koloniale gezag op. De
Kom werd gearresteerd en
het land uitgezet naar
Nederland.
In
de Tweede Wereldoorlog
zat hij in het verzet.
Hij werd opgepakt en
stierf uiteindelijk in
een concentratiekamp.
De
Surinaamse gemeenschap
in Nederland zet zich al
jaren in voor een
standbeeld. De Kom zette
zich in voor Surinamers,
maar streed ook voor de
vrijheid van Nederland.
Suriname zelf is minder
met Anton de Kom bezig.
In de geschiedenisboeken
wordt nu wel over hem
geschreven, maar hij
speelt geen grote rol in
de samenleving. Zijn
woorden worden zelden
aangehaald, zijn
geboorte- of sterfdag
wordt niet herdacht.
Alleen op
massabijeenkomsten van
de Nationale
Democratische Partij van
Desi Bouterse hangen
grote posters met zijn
afbeelding en wordt hij
als nationale bevrijder
geëerd.
 Ouderlijk
huis van Anton de Kom
Het
huis waar de bekendste
vrijheidsstrijder van
Suriname opgroeide,
staat al jaren op
instorten. Terwijl vele
Surinamers uit Nederland
ieder jaar het huis te
bezichtigen? Ook delegaties
uit Nederland. Een
poging van de gemeente
Amsterdam om het gebouw
op te knappen om er een
museum van te maken,
liep op niets uit omdat
er van de Surinaamse
overheid en de familie
van De Kom te weinig
respons kwam. De stenen
plaquette met een
beroemd citaat van De
Kom, die sinds 1985 bij
het verpauperde huis
staat, ziet er beter
uit. Antropoloog
Emanuels heeft wel een
verklaring voor het
gebrek aan
belangstelling in
Suriname. ,,Suriname
gelooft nog steeds niet
echt in de eigen kracht
en helden. Iemand als
Anton de Kom is wel een
boegbeeld voor
Surinamers in Nederland,
omdat die al een stuk
bewuster zijn van hun
eigen identiteit dan hun
familieleden hier.
Vroeger werd ons geleerd
dat onze voorouders die
strijd leverden
oproerkraaiers en
criminelen waren. Dat beïnvloedt
het zelfbeeld van de
Surinamer nog steeds.
|